FACTORY NETWORK BUSINESS CONFERENCE 
Sau 15 năm, sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam đã đi từ 3 mặt hàng thử nghiệm ban đầu đến hơn 50 sản phẩm liên thông với thị trường thế giới. Thị trường đang tăng trưởng nhanh và khung pháp lý đang được hoàn thiện. Với doanh nghiệp chế tạo, cơ khí, việc quản trị giá nguyên liệu chỉ là một nửa bài toán. Nửa còn lại là tìm được nhà cung cấp, đối tác và đơn hàng thực, và đây là lúc các nền tảng giao thương chuyên ngành như FBC ASEAN phát huy vai trò.
Sàn giao dịch hàng hóa là gì?
Sàn giao dịch hàng hóa là thị trường tập trung, nơi các hợp đồng mua bán hàng hóa được niêm yết và khớp lệnh theo quy chuẩn thống nhất. Hàng hóa giao dịch gồm nông sản, nguyên liệu công nghiệp, năng lượng và kim loại. Doanh nghiệp tham gia chủ yếu để khóa giá đầu vào hoặc đầu ra, nhờ đó giảm rủi ro khi giá biến động. Các công cụ phổ biến là hợp đồng giao ngay, kỳ hạn và phái sinh.
Khi tìm hiểu chủ đề này, nhiều người dễ nhầm giữa hai loại hình có chức năng khác nhau. Sở giao dịch hàng hóa là nơi khớp lệnh các hợp đồng. Còn sàn giao thương chuyên ngành như FBC ASEAN là nơi nhà sản xuất gặp nhà mua hàng để trao đổi sản phẩm, báo giá và đơn hàng. Trên thực tế thì hai mô hình này đang bổ trợ nhau thay vì thay thế nhau.
Các sàn giao dịch hàng hóa ở Việt Nam hiện nay
Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV) được Bộ Công Thương cấp phép ngày 1/9/2010, với ba mặt hàng đầu tiên là cà phê, cao su và thép. Bước ngoặt đến từ Nghị định 51/2018/NĐ-CP, cho phép MXV kết nối trực tiếp với các sở lớn như CME Group, ICE, LME, SGX, OSE và BMD. Từ năm 2021, danh mục mở rộng lên hơn 50 mặt hàng thuộc bốn nhóm: nông sản, nguyên liệu công nghiệp, năng lượng và kim loại.
Quy mô thị trường tăng rõ rệt trong hai năm gần đây, thể hiện qua các số liệu sau:
| Chỉ số | Số liệu |
| Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên, 7 tháng đầu 2025 | Khoảng 6.700 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ |
| Kỷ lục một phiên (13/6/2025) | 12.700 tỷ đồng |
| Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên, cả năm 2025 | Khoảng 7.500 tỷ đồng, tăng gần 46% |
| Tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, phiên 23/12/2025 | Trên 17.000 tỷ đồng |
Đà tăng này nhận được lực đẩy lớn từ định hướng chính sách, khi Chính phủ xác định giao dịch hàng hóa là một trong ba trụ cột của Trung tâm tài chính quốc tế vào năm 2025.
Thực trạng sàn giao dịch hàng hóa ở Việt Nam
Dù tăng trưởng nhanh, thị trường vẫn đối mặt ba thách thức chính. Trước hết là cơ chế quản lý, Bộ Công Thương quản lý thị trường hàng hóa, Ngân hàng Nhà nước quản lý tiền tệ và chuyển tiền ra nước ngoài, còn Bộ Tài chính phối hợp, trong khi nhiều nước giao việc này cho một cơ quan duy nhất.
Tiếp theo là pháp lý, khi Bộ Công Thương dự kiến trình Quốc hội Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh vào cuối năm 2026 (tiến độ cần kiểm tra lại trước khi xuất bản). Cuối cùng là công nghệ và minh bạch, vì hệ thống giao dịch phải nhanh, bảo mật và quản trị rủi ro hiệu quả.
Để tháo gỡ, hướng đi được đặt ra là hoàn thiện pháp lý và thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất cho một số nông sản chủ lực từ năm 2026. Mô hình này tích hợp hợp đồng giao ngay, kỳ hạn và phái sinh trong cùng một hệ sinh thái. MXV đặt mục tiêu trở thành sở giao dịch hàng đầu khu vực vào năm 2030, thông qua mở rộng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình, nâng cao nhân lực và phát triển thêm sàn cao su, sàn thịt heo.
Giao dịch phái sinh tiềm ẩn nhiều rủi ro về kỹ thuật, pháp lý và tính minh bạch thông tin. Do đó, doanh nghiệp nên tham vấn các chuyên gia tài chính và pháp lý trước khi chính thức tham gia.
Sàn giao dịch hàng hóa quốc tế là bài học cho Việt Nam
Việt Nam không xây dựng thị trường từ con số không mà Bộ Công Thương đang tham khảo kinh nghiệm từ năm thị trường, mỗi nơi có một thế mạnh riêng như Hàn Quốc về thị trường giao ngay cho nông sản nội địa, Dubai về kim loại, Trung Quốc về các sàn nông sản quy mô lớn, cùng Singapore và Anh về hệ thống pháp lý, công nghệ của trung tâm tài chính. Các chương trình hợp tác với Đại sứ quán Anh và BCG đã được triển khai để hỗ trợ quá trình này.
Sàn hàng hóa giúp doanh nghiệp chế tạo kiểm soát giá thép, kim loại và năng lượng. Tuy vậy, để vận hành nhà máy, doanh nghiệp còn phải tìm nhà cung cấp linh kiện, khuôn mẫu, gia công, giải pháp tự động hóa và các nhà mua hàng OEM/ODM. Đây là khoảng trống mà nền tảng giao thương chuyên ngành đảm nhận.
FBC ASEAN: Nền tảng giao thương chuyên ngành chế tạo
FBC ASEAN là triển lãm giao thương quốc tế chuyên ngành chế tạo, kết hợp online và offline, do NC Network tổ chức cùng VASI đồng tổ chức. Nền tảng kết nối doanh nghiệp tại Việt Nam, Nhật Bản, Thái Lan, ASEAN và các thị trường Âu Mỹ. Khoảng 80% doanh nghiệp trưng bày là nhà sản xuất, và khách tham quan được đặt lịch hẹn trước qua hệ thống, với tối đa 30 khung giờ giao thương cho mỗi doanh nghiệp.
Triển lãm Giao thương Quốc tế Ngành chế tạo lần thứ 10 (FBC ASEAN 2026):
- Thời gian: 16/09 – 18/09/2026
- Địa điểm: Sảnh 5 & 6, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội
- Diện tích trưng bày: Gần 20.000 m²
- Doanh nghiệp tham gia: 430 doanh nghiệp (với 800 gian hàng) đã bao gồm 30 nhà mua hàng
- Kết quả ghi nhận (sau 3 ngày): Triển lãm đón tiếp 20.683 lượt khách tham quan và kết nối giao thương.
Mức độ hài lòng của doanh nghiệp cho thấy hiệu quả của mô hình giao thương chuyên ngành. Có 88% doanh nghiệp tham gia hài lòng với kỳ triển lãm và 95% mong muốn tiếp tục đồng hành ở kỳ tiếp theo.
Kỳ triển lãm này cũng đánh dấu mốc 10 năm FBC ASEAN, với Lễ kỷ niệm một thập kỷ kết nối ngành chế tạo. Trong khuôn khổ sự kiện, Công ty Cổ phần Yamaguchi Việt Nam và Ban tổ chức đã ký kết thỏa thuận đồng hành dài hạn với triển lãm giai đoạn 2026-2035.
Ban tổ chức đã công bố lịch trình FBC 2027 (lần thứ 11), dự kiến diễn ra từ ngày 15 đến 17/9/2027 tại Sảnh 5 và Sảnh 6, VEC, Đông Anh, Hà Nội.
Từ bức tranh trên, doanh nghiệp có thể cân nhắc ba hướng đi. Thứ nhất, theo dõi sát khung pháp lý, vì Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh và thí điểm giao dịch vật chất có thể thay đổi cách quản trị giá đầu vào. Thứ hai, kết hợp hai kênh là công cụ tài chính để kiểm soát giá nguyên liệu, nền tảng giao thương chuyên ngành để mở rộng nhà cung cấp và khách hàng. Thứ ba, chuẩn bị sớm cho yêu cầu xanh, khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đòi hỏi tiêu chuẩn ESG.
Doanh nghiệp muốn tham gia kỳ tiếp theo có thể liên hệ Ban tổ chức qua website FBC ASEAN!
Email: fbc_asean@nc-net.vn
Điện thoại: +84-24-3247-4577