FACTORY NETWORK BUSINESS CONFERENCE 
Công nghiệp điện tử là lĩnh vực sản xuất linh kiện, thiết bị và sản phẩm điện tử, từ điện thoại, máy tính đến thiết bị công nghiệp và chip bán dẫn. Tại Việt Nam, đây là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất, với kim ngạch năm 2025 vượt 164 tỷ USD. Bài viết này, FBC ASEAN cập nhật số liệu, chính sách và xu hướng chính của ngành công nghiệp điện tử ở Việt Nam đến năm 2030.
Sự phát triển của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam
Trong năm 2025, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện xuất khẩu đạt 107,75 tỷ USD. Riêng tháng 12/2025, nhóm này lần đầu vượt 10 tỷ USD/tháng. Cùng với đó, nhóm điện thoại và linh kiện đạt 56,71 tỷ USD, tăng 5,2% so với năm 2024. Tính chung, ngành điện tử chiếm trên 30% tổng xuất khẩu cả nước.
Bước sang năm 2026, ngành tiếp tục ghi nhận sự bứt phá. Chỉ tính đến ngày 15/9/2026, tổng quy mô xuất nhập khẩu đã chạm mốc 341,4 tỷ USD, xô đổ kỷ lục của trọn năm 2025 với mức chênh lệch hơn 15 tỷ USD.
| Chỉ tiêu năm 2025 | Giá trị |
| Xuất khẩu máy tính, điện tử, linh kiện | 107,75 tỷ USD |
| Xuất khẩu điện thoại và linh kiện | 56,71 tỷ USD |
| Nhập khẩu máy tính, điện tử, linh kiện | 150,7 tỷ USD, tăng 40,7% |
Với điện thoại và linh kiện, Trung Quốc là thị trường lớn nhất năm 2025 với 15,05 tỷ USD, giảm 2,5%. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 9,86 tỷ USD. EU đạt 6,9 tỷ USD, tăng 9,9%, còn ASEAN đạt 2,15 tỷ USD. Mức tăng của EU cho thấy cơ hội đa dạng hóa thị trường, nhất là với doanh nghiệp đáp ứng được tiêu chuẩn môi trường.
Thách thức của ngành công nghiệp điện tử hiện nay
Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, dù xuất khẩu cao, vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là việc nâng cao giá trị gia tăng trong nước:
- Phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung ngoại: Với kim ngạch nhập khẩu linh kiện, thiết bị đạt 150,7 tỷ USD, ngành điện tử Việt Nam đang trong tình trạng nhập siêu nghiêm trọng. Việc phụ thuộc vào linh kiện từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan khiến doanh nghiệp trong nước dễ bị tổn thương trước các biến động của chuỗi cung ứng và chi phí logistics.
- Doanh nghiệp nội địa lép vế trước khối FDI: Khối FDI chiếm lĩnh 85-90% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn ngành và nắm giữ các khâu cốt lõi như công nghệ, R&D, thiết kế. Ngược lại, doanh nghiệp Việt chủ yếu ở quy mô vừa và nhỏ, chỉ tham gia gia công, lắp ráp hoặc cung cấp phụ trợ công nghệ thấp do hạn chế về vốn và công nghệ.
- Tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng thấp: Phần lớn doanh thu xuất khẩu thực chất dùng để trả cho nguyên vật liệu nhập khẩu. Giải pháp chiến lược là phải vượt ra khỏi khâu lắp ráp, tiến lên các bậc cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu như thiết kế vi mạch (IC design), R&D, sản xuất bán dẫn và phát triển thương hiệu Việt.
- Áp lực mới từ chuyển đổi xanh và thiếu hụt nhân lực:
- Tiêu chuẩn ESG & CBAM: Yêu cầu khắt khe từ EU, Mỹ về giảm phát thải, năng lượng tái tạo, truy xuất nguồn gốc đòi hỏi chi phí chuyển đổi xanh khổng lồ.
- Thiếu hụt kỹ sư trình độ cao: Các lĩnh vực AI, IoT, bán dẫn đang rất cần nhân sự chất lượng cao mà nguồn cung trong nước chưa thể đáp ứng kịp.
Mục tiêu phát triển của ngành công nghiệp điện tử
Ngày 21/9/2024, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Quyết định 1018/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Quyết định này đặt ra những cột mốc chiến lược quan trọng nhằm đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghiệp điện tử và bán dẫn của khu vực.
Giai đoạn đến năm 2030: Đặt nền móng hình thành hệ sinh thái bán dẫn
Trong giai đoạn này, chiến lược tập trung vào việc gia tăng quy mô doanh thu và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ với các chỉ tiêu cụ thể:
- Doanh thu ngành điện tử: Phấn đấu đạt mốc trên 225 tỷ USD/năm;
- Doanh thu ngành bán dẫn: Đạt trên 25 tỷ USD/năm;
- Tỷ lệ giá trị gia tăng tạo ra trong nước đạt từ 10% đến 15%;
- Năng lực hạ tầng và doanh nghiệp: Xây dựng hệ sinh thái gồm ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, đưa vào vận hành 01 nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ và phát triển 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử bán dẫn.
Giai đoạn 2030-2040: Bứt phá và nâng cao chuỗi giá trị
Tới giai đoạn tiếp theo, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng vượt bậc với doanh thu toàn ngành vượt mốc 485 tỷ USD/năm. Tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước cũng được đẩy mạnh lên mức 15% – 20%.
Lưu ý: Chỉ tiêu doanh thu công nghiệp điện tử (225 tỷ USD/năm đến năm 2030) phản ánh tổng giá trị sản xuất toàn ngành, trong khi kim ngạch xuất khẩu (như mốc 164 tỷ USD) là chỉ số đo lường giá trị hàng hóa bán ra thị trường quốc tế. Do bản chất phương pháp thống kê khác nhau, hai chỉ số này không so sánh trực tiếp với nhau.
5 xu hướng ngành công nghiệp điện tử giai đoạn 2026-2030
Từ số liệu và chính sách ở trên, ngành điện tử Việt Nam đang đi theo năm hướng chính. Chúng nối tiếp nhau: ngành tiến lên khâu giá trị cao, tăng sản xuất trong nước, đáp ứng chuẩn xanh, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường.
- Tiến sâu vào bán dẫn: Ngành chuyển từ lắp ráp sang thiết kế, đóng gói và kiểm thử chip, theo định hướng của chiến lược bán dẫn đến năm 2030.
- Tăng nội địa hóa linh kiện: Doanh nghiệp Việt đẩy mạnh sản xuất linh kiện, PCB/PCBA, SMT và vật liệu để giảm phụ thuộc nhập khẩu và vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.
- Đáp ứng chuẩn xanh và ESG: Tuân thủ ESG và tiêu chuẩn môi trường đang dần trở thành điều kiện để vào thị trường toàn cầu. Chủ đề này là trọng tâm của một hội thảo tại FBC ASEAN 2026.
- Ứng dụng sản xuất thông minh: Điện tử công nghiệp là nền tảng để triển khai AI, IoT, Big Data và robot cộng tác trong nhà máy.
- Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu: Xuất khẩu điện thoại và linh kiện sang EU tăng 9,9% năm 2025, trong khi Trung Quốc giảm 2,5%, cho thấy dư địa ngoài các thị trường quen thuộc.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để vào chuỗi cung ứng điện tử?
Để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu và trở thành đối tác đáng tin cậy của các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nâng cao toàn diện từ năng lực sản xuất, quy chuẩn xanh cho đến mở rộng kết nối thị trường. Cụ thể, doanh nghiệp cần tập trung chuẩn bị 4 yếu tố then chốt sau:
- Rà soát và tối ưu năng lực vận hành: Tiến hành đánh giá toàn bộ quy trình sản xuất, quản lý chất lượng nghiêm ngặt và đảm bảo khả năng giao hàng đúng hạn nhằm đáp ứng chính xác các tiêu chuẩn khắt khe từ nhà mua hàng FDI.
- Đáp ứng tiêu chuẩn xanh và bền vững (ESG): Hoàn thiện các chứng nhận quốc tế, xây dựng báo cáo ESG và chủ động minh bạch dữ liệu phát thải carbon theo đúng yêu cầu từ các đối tác toàn cầu.
- Đẩy mạnh tự động hóa và chuyển đổi số: Đầu tư nâng cấp máy móc, tự động hóa dây chuyền và số hóa quản trị sản xuất để đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều, tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro vận hành.
- Chủ động kết nối tại các sự kiện giao thương chuyên ngành: Tăng cường gặp gỡ, làm việc trực tiếp với các nhà mua hàng và nhà cung cấp quốc tế thông qua các triển lãm lớn trong ngành. Điển hình như FBC ASEAN 2026 đã diễn ra vào ngày 16-18/09 tại Hà Nội quy tụ gần 1.000 gian hàng, hay đợt kết nối tiếp theo tại FBC ASEAN 2027.
Giải đáp các câu hỏi thường gặp về công nghiệp điện tử
- Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam xuất khẩu bao nhiêu năm 2025?
Năm 2025, xuất khẩu ngành điện tử vượt 164 tỷ USD. Trong đó, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 107,75 tỷ USD, còn điện thoại và linh kiện đạt 56,71 tỷ USD.
- Ngành điện tử chiếm bao nhiêu tỷ trọng xuất khẩu?
Năm 2025, ngành điện tử chiếm trên 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Con số này giúp điện tử trở thành nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
- Mục tiêu của ngành đến năm 2030 là gì?
Theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, doanh thu công nghiệp điện tử đặt mục tiêu trên 225 tỷ USD/năm vào năm 2030. Cùng thời điểm, giá trị gia tăng trong nước cần đạt 10-15%.
- Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia chuỗi cung ứng điện tử bằng cách nào?
Doanh nghiệp nên bắt đầu từ công nghiệp hỗ trợ như linh kiện, PCB/PCBA, SMT hoặc cơ khí chính xác. Sau đó, hãy đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và ESG của nhà mua, đồng thời chủ động kết nối qua các triển lãm chuyên ngành.
Tóm lại, công nghiệp điện tử đã trở thành trụ cột xuất khẩu của Việt Nam, với kim ngạch vượt 164 tỷ USD năm 2025 và tiếp tục tăng trong năm 2026. Tuy vậy, ngành vẫn phụ thuộc nhiều vào linh kiện nhập khẩu, nên bước tiếp theo là nâng giá trị gia tăng trong nước. Đến năm 2030, mục tiêu là doanh thu trên 225 tỷ USD/năm và giá trị gia tăng đạt 10-15%. Doanh nghiệp muốn nắm cơ hội nên chuẩn bị sớm về năng lực sản xuất, tiêu chuẩn ESG và kết nối với nhà mua hàng. Triển lãm FBC ASEAN 2027 là một dịp phù hợp để bắt đầu.