Hoạt động thương mại là các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, chuỗi cung ứng toàn cầu về dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại. Tuy nhiên để hiểu rõ hơn hoạt động thương mại là gì và các nguyên tắc vận hành cốt lõi là nền tảng giúp doanh nghiệp tối ưu lợi nhuận và mở rộng quy mô. FBC ASEAN sẽ phân tích sâu sắc từ khái niệm đến các chiến lược hoạt động xúc tiến thương mại hiệu quả, giúp bạn tự tin nắm bắt cơ hội và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.
Hoạt động thương mại là gì?
Hoạt động thương mại là các hành vi mang tính nghề nghiệp do các chủ thể kinh doanh thực hiện trên thị trường nhằm mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận. Đây không chỉ đơn giản là việc trao đổi hàng hóa lấy tiền tệ, mà là một hệ sinh thái phức tạp bao gồm các quy trình từ nghiên cứu thị trường, sản xuất, lưu thông đến hậu mãi.
Trong kỷ nguyên Công nghiệp mới, khái niệm này đã chuyển mình mạnh mẽ sang “Thương mại số” (Digital Trade). Các hoạt động thương mại hiện đại gắn liền với luồng dữ liệu xuyên biên giới, thương mại điện tử B2B và các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng Đối với một doanh nghiệp ngành sản xuất, việc hiểu đúng bản chất của hoạt động thương mại giúp định vị chính xác vai trò của mình trong Chuỗi giá trị toàn cầu (GVC).
Mục đích của hoạt động thương mại
Mục đích tối thượng của hoạt động thương mại là Tối đa hóa lợi nhuận (Profit Maximization) thông qua việc chênh lệch giá trị hoặc cung ứng giá trị gia tăng. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế hiện đại, mục đích này còn được cụ thể hóa qua nhiều khía cạnh chiến lược:
- Tìm kiếm và hiện thực hóa lợi nhuận thặng dư: Đây là mục tiêu tiên quyết thúc đẩy các thương nhân tham gia thị trường. Lợi nhuận không chỉ đến từ việc mua thấp bán cao mà còn từ việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao năng suất lao động.
- Thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng và thúc đẩy sản xuất: Thương mại đóng vai trò là cầu nối đưa sản phẩm từ xưởng sản xuất đến tay người tiêu dùng. Hoạt động này giúp kích cầu, từ đó tạo động lực ngược lại cho các nhà máy không ngừng cải tiến công nghệ và mở rộng quy mô.
- Mở rộng thị phần và vị thế cạnh tranh (Market Expansion): Thông qua các kênh phân phối và chiến lược xúc tiến, doanh nghiệp hướng tới việc chiếm lĩnh các phân khúc thị trường mới, từ nội địa đến khu vực ASEAN và quốc tế.
- Tối ưu hóa nguồn lực và điều tiết kinh tế: Hoạt động thương mại giúp luân chuyển nguồn lực từ nơi dư thừa sang nơi khan hiếm, giải quyết bài toán mất cân đối cung cầu cục bộ và đóng góp vào sự ổn định của kinh tế vĩ mô.
>> Xem thêm: Vật liệu composite là gì? Ứng dụng vật liệu composite trong ngành sản xuất
Các chủ thể của hoạt động thương mại
Để được công nhận là chủ thể của hoạt động thương mại và chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại, thực thể đó phải đáp ứng các tiêu chuẩn về tính chuyên nghiệp và tư cách pháp lý. Các chủ thể chính bao gồm:
- Thương nhân (Merchant): Đây là chủ thể quan trọng nhất. Theo Luật Thương mại 2005, thương nhân bao gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp (doanh nghiệp) và cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh. Tính “thường xuyên” và “đăng ký kinh doanh” là hai yếu tố then chốt để phân biệt thương nhân với những người bán hàng nhỏ lẻ không thường xuyên.
- Các tổ chức trung gian thương mại: Là những chủ thể thực hiện các dịch vụ hỗ trợ nhằm kết nối bên mua và bên bán. Các đơn vị này không trực tiếp sở hữu hàng hóa nhưng đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy giao dịch, bao gồm: bên môi giới, đại lý, bên ủy thác hoặc các đơn vị cung cấp dịch vụ Logistics và giám định hàng hóa.
- Đơn vị xúc tiến và kết nối giao thương: Các tổ chức tổ chức triển lãm chuyên nghiệp như FBC ASEAN. Chúng tôi không tham gia mua bán trực tiếp nhưng tạo ra một “hệ sinh thái”, nơi quy tụ hàng ngàn chủ thể thương mại để thiết lập các mối quan hệ đối tác chiến lược và ký kết hợp đồng B2B.
Các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động thương mại
Mọi hoạt động thương mại dù là trong nước hay quốc tế đều phải vận hành dựa trên các nguyên tắc pháp lý cốt lõi để đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi các bên:
- Nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận: Đây là nguyên tắc “xương sống”. Nhà nước tôn trọng quyền tự do ký kết hợp đồng của thương nhân, miễn là các thỏa thuận đó không vi phạm đạo đức xã hội và các điều cấm của pháp luật.
- Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật: Mọi thương nhân, bất kể quy mô lớn hay nhỏ, doanh nghiệp nội địa hay doanh nghiệp FDI, đều có vị thế pháp lý ngang nhau trong các giao dịch và tranh chấp thương mại.
- Nguyên tắc thiện chí và trung thực: Các bên phải cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm, dịch vụ và thực hiện đúng các cam kết đã ký. Sự trung thực là nền tảng để giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí giao dịch.
- Nguyên tắc áp dụng tập quán thương mại: Trong Thương mại Quốc tế, nếu các bên không có thỏa thuận cụ thể và pháp luật chưa quy định, các tập quán thương mại (như Incoterms) sẽ được áp dụng để giải quyết các vấn đề phát sinh.
- Nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Mọi hoạt động sinh lợi của thương nhân phải gắn liền với trách nhiệm đảm bảo chất lượng hàng hóa và an toàn cho người sử dụng cuối cùng.
Các hoạt động thương mại gồm những gì?
Hoạt động thương mại hiện đại được phân loại thành 4 nhóm chính, tạo nên một vòng đời hoàn chỉnh cho sản phẩm:
- Mua bán hàng hóa: Đây là hoạt động phổ biến nhất, bao gồm việc chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa gắn liền với các điều khoản về thanh toán và vận chuyển.
- Cung ứng dịch vụ: Bao gồm các dịch vụ trực tiếp hỗ trợ kinh doanh như: tư vấn quản trị, dịch vụ phần mềm sản xuất, bảo hiểm, ngân hàng và đặc biệt là dịch vụ Logistics quan trọng của thương mại quốc tế.
- Đầu tư thương mại: Việc bỏ vốn để xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị hoặc góp vốn liên doanh nhằm mục đích thu lợi nhuận dài hạn từ hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Xúc tiến thương mại (Trade Promotion): Đây là công cụ đắc lực nhất giúp doanh nghiệp tìm kiếm khách hàng. Các hoạt động này bao gồm: quảng cáo, khuyến mại, trưng bày giới thiệu sản phẩm và tổ chức gian hàng hội chợ, triển lãm thương mại. Đối với ngành chế tạo, triển lãm là cơ hội duy nhất để khách hàng “chạm” vào sản phẩm và kiểm chứng năng lực sản xuất của doanh nghiệp trước khi ký kết đơn hàng lớn.
Các điều cần lưu ý khi tham gia thương mại quốc tế và trong nước
Trong bối cảnh biến động địa chính trị và sự trỗi dậy của các rào cản kỹ thuật mới, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Am hiểu luật pháp và tiêu chuẩn quốc tế: Đặc biệt là các quy định về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) và các chứng chỉ xanh (như CBAM của EU) đang trở thành “giấy thông hành” mới.
- Quản trị rủi ro thanh toán và Logistics: Nắm vững Incoterms 2020 để phân định rủi ro và chi phí rõ ràng trong các hợp đồng xuyên biên giới.
- Chuyển đổi số trong thương mại: Tận dụng các nền tảng số và sự kiện triển lãm kết hợp (Hybrid Events) để duy trì kết nối liên tục với khách hàng toàn cầu thay vì chỉ dựa vào các kênh truyền thống.
Các câu hỏi thường gặp
Thương mại là gì?
Thương mại là hoạt động kinh tế bao hàm việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa người mua và người bán trên thị trường. Thương mại còn đóng vai trò điều tiết sản xuất và tiêu dùng, tạo ra lợi nhuận thông qua các giá trị thặng dư được cung cấp.
Hoạt động xúc tiến thương mại là gì?
Hoạt động xúc tiến thương mại là hoạt động thúc đẩy và tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thông qua các hình thức như quảng cáo, trưng bày sản phẩm và đặc biệt là hội chợ triển lãm thương mại. Mục tiêu là giúp sản phẩm tiếp cận đúng đối tượng khách hàng để gia tăng khả năng ký kết hợp đồng.
Hoạt động thương mại quốc tế là gì?
Hoạt động thương mại quốc tế là việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ xuyên biên giới giữa các quốc gia, chịu sự điều chỉnh của các hiệp định FTA và luật pháp quốc tế. Hoạt động này giúp doanh nghiệp tận dụng lợi thế so sánh toàn cầu để mở rộng quy mô và tối ưu hóa chi phí sản xuất.
Các lĩnh vực thương mại chính ở Việt Nam gồm những gì?
Việt Nam hiện tập trung mạnh vào bán buôn và bán lẻ nội địa; xuất nhập khẩu (nông sản, điện tử, cơ khí); cung ứng dịch vụ hỗ trợ (Logistics, tài chính) và đặc biệt là thương mại điện tử B2B đang có tốc độ tăng trưởng bứt phá.
Tổng kết lại, việc hiểu rõ hoạt động thương mại là gì không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng hành lang pháp lý mà còn là chìa khóa để tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại một cách chuyên nghiệp để không bị bỏ lại phía sau.
Bạn đã sẵn sàng để doanh nghiệp vươn tầm quốc tế trong khu vực mậu dịch tự do ASEAN?
Đừng để những rào cản về kết nối làm lãng phí lợi thế thuế suất từ AFTA. Hãy đồng hành cùng công ty FBC để tiếp cận hàng ngàn cơ hội kinh doanh thực thụ. Với sự góp mặt của hơn 10.000 người tham quan chuyên ngành mỗi kỳ triển lãm, chúng tôi tự hào là cầu nối giúp bạn gặp gỡ trực tiếp các nhà mua hàng (Buyer) chiến lược toàn cầu.
👉Đăng ký triển lãm FBC ASEAN 2026 tại đây: https://fbcasean.vn/services/. FBC ASEAN – Kết nối niềm tin, kiến tạo giao dịch tiềm năng!
- Thời gian: 16 – 18/09/2026
- Địa điểm: Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) – Đông Anh – Hà Nội
- Quy mô dự kiến: 1000 gian hàng
- Khách tham quan dự kiến: 30.000 lượt tham quan
